هدف یک تجزیه شیمیایی، فراهم آوردن اطلاعاتی درباره ترکیب نمونهای از یک مادهاست. در بعضی موارد اطلاعات کیفی در مورد حضور یا عدم حضور یک یا چند جزء در نمونه کافی است. در مواردی دیگر، اطلاعات کمی مورد نظر است. بدون در نظر گرفتن هدف نهایی، اطلاعات مورد نیاز در انتها، توسط اندازه گیری یکی از خواص فیزیکی بدست میآیند که این خاصیت بطور مشخص به جزء یا اجزاء سازنده مورد نظر مربوط است.
زمینههای تاریخی تجریه کیفی
به ابتکار «پروفسور رونالد بلچر» که به نارساییهای متعدد سیستمهای تجزیه کیفی معدنی موجود پی برده و تصمیم به اصلاح این سیستمها از طریق تحقیقات تجربی و به بحث گذاشتن موضوع در یک گروه از آنالیستهای باتجربه گرفته بود، موسسه MAQA (موسسه تجزیه کیفی میدلندز) تأسیس شد. هدفهای موسسه عبارت بود از تهیه طرحهایی برای توصیه در:
* بررسی سیستماتیک کاتیونهای معمولی مبتنی بر روشهای کلاسیک جا افتاده. * بررسی آنیونها. * بررسی عناصر غیر معمول. * بررسی نامحلولها.
طرح MAQA یکی از سلسله سیستمهای تجزیه کیفی هدف است که برخی از آنها به قرن هیجدهم برمیگردد. طرحهای قدیمیتر از بعضی جهات جالباند، به این معنی که بسیاری از جداسازیها و واکنشهای انتخابی که هنوز هم جای خود را در اعمال تجزیه کیفی حفظ کردهاند، از آنها نشات گرفتهاست.
نیاز مبرم به تشخیص سنگها و مواد معدنی مفید موجب پدید آمدن تجزیه کیفی معدنی شد. در نتیجه، در جاهایی که صنایع پیشرفته استخراج شکوفا میشد، این هنر رشد سریعی کرد که نمونه بارز آن، در سوید بود. بدون آن که حق سایر بنیانگذاران تجزیه را فراموش کرده باشیم، شیمیدان سویدی به نام «توربون برگمن» را ممکن است بتوان بهعنوان بنیانگذار تجزیه کیفی سیستماتیک معرفی کرد.
لينک ثابت| نوشته شده توسط
امین فرهادی در چهارشنبه هفتم فروردین 1387 و ساعت 20:12
امیدوارم که از درسها خسته نباشید و یا حداقل خستگیتون با یک چای دبش(۷۵)تومنی که به مناسبت روز دانشجو۲۵ تومن از هر دانشجو میگیرن در رفته باشه.
در ضمن به شیمیستهای جوان وتازه ورود دانشگاه هم روز دانشجو رو تبریک میگم ودر ضمن یک نصیحت کنم که درساشونو بخونن و هرچی زودتر از دست اساتید راحت شن.من در خصوص مقاله ای که استاد احمدی راجع به کاربرد محلول بافر در پروسه صنعتی یک مقدار اطلاعات جمع اوری کردم که امیدوارم بدرد بخور باشه.
در ضمن فرارسیدن فصل امتحانات رو به بچه های درسخون تبریک میگم.
شیمی تجزیه نقش حیاتی را در توسعه علوم مختلف به عهده دارد، لذا ابداع فنون جدید تجزیه و بسط و تکامل روشهای تجزیه شیمیایی موجود ، آنقدر سریع و گسترده است که اندکی درنگ در تعقیب رویدادهای تازه سبب بوجود آمدن فاصلههای بسیار زیاد علمی خواهد شد. نقش این فنون در فعالیتهای تولیدی روز به روز گستردهتر و پردامنهتر میگردد. امروزه ، کنترل کیفیت محصولات صنعتی و غیر صنعتی ، جایگاه ویژهای دارد که اساس این کنترل کیفیت را تجزیههای شیمیایی انجام شده به کمک روشهای مختلف تجزیهای تشکیل میدهد.
سیر تحولی و رشد
اصولا توسعه و تغییر پایدار در فنون و روشهای تجزیه وجود دارد. طراحی دستگاه بهتر و فهم کامل مکانیسم فرآیندهای تجزیهای ، موجب بهبود پایدار حساسیت ، دقت و صحت روشهای تجزیهای میشوند. چنین تغییراتی به انجام تجزیههای اقتصادیتر کمک میکند که غالبا به حذف مراحل جداسازی وقت گیر ، منجر میشوند. باید توجه داشت که اگر چه روشهای جدید تیتراسیون مانند کریوسکوپی ، Pressuremetriz ، روشهای اکسیداسیون _ احیایی و استفاده از الکترود حساس فلوئورید ابداع شدهاند، هنوز از روشهای تجزیه وزنی و تجزیه جسمی (راسب کردن ، تیتراسیون و استخراج بوسیله حلال) برای آزمایشهای عادی استفاده میشود.
به هر حال در چند دهه اخیر ، تکنیکهای سریعتر و دقیقترِی بوجود آمدهاند. در میان این روشها میتوان به اسپکتروسکوپی ماده قرمز ، ماورای بنفش و اشعه X اشاره کرد که از آنها برای تشخیص و تعیین مقدار یک عنصر فلزی با استفاده از خطوط طیفی جذبی یا نشری استفاده میگردد. سایر روشها عبارتند از:
کالریمتری (رنگ سنجی) که به توسط آن یک ماده در محلول بوسیله شدت رنگ آن تعیین میشود.
انواع کروماتوگرافی که به توسط آنها اجزای یک مخلوط گازی بوسیله آن از درون ستونی از مواد متخلل یا از روی لایههای نازک جامدات پودری تعیین میگردند.
خودکارسازی روشهای تجزیهای در برخی موارد با استفاده از رباتهای آزمایشگاهی ، اهمیت روزافزونی پیدا کرده است. چنین شیوهای ، انجام یکسری تجزیهها را با سرعت ، کارایی و دقت بهتر امکانپذیر میسازد. میکروکامپیوترها با قابلیت شگفتانگیز نگهداری دادهها و بستههای نرم افزار گرافیکی بطور قابل ملاحظهای موجبات جمع آوری ، نگهداری ، پردازش ، تقوبت و تفسیر دادههای تجزیهای را فراهم میآورند.
انواع تجزیه
وقتی آزمایش به شناسایی یک یا چند چیز جز از یک نمونه (شناسایی مواد) محدود میگردد، تجزیه کیفی نامیده میشود، در حالی که اگر آزمایش به تعیین مقدار یک گونه خاص موجود در نمونه (تعیین درصد ترکیب در مخلوطها یا اجزای ساختمانی یک ماده خالص) محدود گردد، تجزیه کمی نامیده میشود. گاهی کسب اطلاعاتی در زمینه آرایش فضایی اتمها در یک مولکول یا ترکیب بلورین ضروری است، یا تاکید حضور یا موقعیت برخی گروههای عامل آلی در یک ترکیب مورد تقاضا است، چنین آزمایشهایی تحت عنوان تجزیه ساختمانی نامیده میشوند و ممکن است با جزئیاتی بیش از یک تجزیه ساده مورد توجه قرار گیرند.
لينک ثابت| نوشته شده توسط
امین فرهادی در پنجشنبه سوم آبان 1386 و ساعت 9:53
امیدوارم که سال تحصیلی خوبی را آغاز کرده باشید و از ابتدا سال یه فکر برنامه ریزی خوب و صحیح باشید در این پست من به همراه یکی ا زدوستان در خصوص مقاله ای که استاد احمد یطراحی کرده بودن مطالبی را جمع اآوری کردیم که امیدوارم بدردبخورتون باشه.
دید کلی
گاهی لازم است محلولی را که دارای PH معین است، تهیه و ذخیره کنیم. نگهداری چنین محلولی حتی مشکلتر از تهیه آن است. چنانچه این محلول در معرض هوا قرار گیرد، دیاکسید کربن (یک ایندرید اسید) جذب میکند و اسیدیتر میشود. چنانچه محلول در ظرف شیشهای ذخیره شود، ناخالصیهای قلیایی که در اثر خیسیدن شیشه شسته میشود، ممکن است PH را تغییر دهد. در محلولهای بافر (تامپون) ، PH در رقمی تا حدودی ثابت ، حتی وقتی مقادیر کم اسید یا باز به آنها اضافه میشود، محفوظ میماند.
تهیه محلول بافر (اسیدی)
یک محلول بافر را میتوان از یک اسید ضعیف یا یک باز ضعیف و نمکی از الکترولیت ضعیف تهیه کرد. مثلا ، میتوان بافری از اسید استیک و استات سدیم تهیه کرد. اگر از این دو ماده به غلظت یکسان مثلا 1M داشته باشیم. در نتیجه:
از آنجا که با غلظت و برابر است، غلظت برابر با میشود و PH برابر 4.74 خواهد بود. PK یک الکترولیت ضعیف را میتوان به طریقی مشابه با PH تعریف کرد:
محلولی از یک اسید ضعیف که در آن غلظت آنیون برابر غلظت اسید تفکیک نشده باشد، PH آن برابر اسید است. در نمونه بافری که شرح داده شد، مقادیر و نسبت به مقدار موجود 50 مرتبه بیشتر است.
اضافه کردن اسید یا باز به محلول بافر
چنانچه مقدار کمی یون اضافه کنیم، منبع فراوان یون استات آن را به سرعت به اسید استیک تبدیل میکند. چنانچه به این مقدار بافر مقداری یون اضافه کنیم، یون را خنثی میکند. ولی مقدار فروان استیک اسید موجود به وسیله تفکیک مقدار یون حذف شده را جایگزین خواهد کرد و PH محلول در رقمی نسبتا ثابت محفوظ میماند. بافرها نمیتوانند افزایش مقادیر زیاد اسید یا قلیا را تحمل کنند. افزایش 0.01 مول به ازای یک لیتر از یا در حدود حداکثر مقداری است که انتظار میرود بافری توان تحمل آن را داشته باشد.
تهیه بافر قلیایی
بافرهای قلیایی را نیز میتوان تهیه کرد. چنانچه باز ضعیف و یون مشتق آن با غلظتهای برابر ، وجود داشته باشند، داریم:
محلولی از به مقدار 0.1 مول و به مقدار 0.1 مول مثالی از این نوع بافر است که PH آن برابر 9.26 است.
لينک ثابت| نوشته شده توسط
امین فرهادی در پنجشنبه سوم آبان 1386 و ساعت 9:52
و 
برابر است، غلظت 
برابر با 
میشود و PH برابر 4.74 خواهد بود. PK یک الکترولیت ضعیف را میتوان به طریقی مشابه با PH تعریف کرد:
اسید است. در نمونه بافری که شرح داده شد، مقادیر 
اضافه کنیم، منبع فراوان یون استات آن را به سرعت به اسید استیک تبدیل میکند. چنانچه به این مقدار بافر مقداری یون 
اضافه کنیم، یون 
در حدود حداکثر مقداری است که انتظار میرود بافری توان تحمل آن را داشته باشد. 
به مقدار 0.1 مول و 
به مقدار 0.1 مول مثالی از این نوع بافر است که PH آن برابر 9.26 است. 
